N-VA-superminister Liesbeth Homans, een iron lady met roestvlekken

Wilfried #5, juli 2018

Volgens insiders is ze een warme, charmante vrouw met veel humor. Tegenstanders noemen haar een harde tante met een scherpe tong en lange tenen. Liesbeth Homans, Vlaams superminister en boezemvriendin van Bart De Wever, laat niemand onverschillig. ‘Ik voer een sociaal beleid zonder socialisme’, zegt de Antwerpse politica wier affaire met een socialistische kopman heel Vlaanderen in de ban houdt. Wilfried borstelt het portret van een getergde vrouw met een bijzonder epitheton. Thatcher van de Schelde, really?

Het begon bijna even onschuldig als “Une belle histoire” van Michel Fugain. Bijna, want echt jong waren de protagonisten van deze politieke romance niet. Evenmin waren ze onbeschreven bladzijden in het Grootboek der Liefde. Maar afgezien daarvan: wat was er menselijker of banaler dan de affaire tussen Liesbeth Homans en Tom Meeuws? Zij een pas gescheiden moeder van twee met een behoefte aan affectie, hij een getrouwde vader van drie met knagende twijfels over de duurzaamheid van zijn huwelijk?  Collega’s op het werk worden minnaars buiten de uren, het komt voor in de beste families. Liesbeth Homans had in 2013 haar intrek in het Antwerpse stadhuis genomen als superschepen. Behalve Sociale Zaken, Wonen, Samenleven, Diversiteit en Inburgering, had de toen 39-jarige N-VA-politica het OCMW in haar topzware portefeuille zitten. Ook haar drie jaar oudere minnaar vond blindelings de weg op t’ Schoon Verdiep, zoals het epicentrum van de lokale macht door Antwerpenaars wordt genoemd. Tom Meeuws had al een termijn in de benen als kabinetschef van Chantal Pauwels, schepen voor Groen van 2001 tot 2006. Nadien vervelde hij tot stadsambtenaar, een carrièrewending die ook in Vlaanderen niet ongewoon is. Anno 2013 mocht Meeuws zich directeur van de stedelijke integratiedienst Samen Leven noemen. Rapporteren deed hij aan schepen Homans…

Een geel-zwarte politica die het met een gewezen groene aanlegt? Ook weer niet zo bijzonder.

Een geelzwarte politica die het met een gewezen Groene aanlegt? Ook weer niet zo bijzonder. Vraag maar aan Rik Daems (Open VLD) en Sophie Pécreaux (PS). Of, om bij Antwerpen te blijven, aan Willem-Frederik Schiltz (Open VLD) en Freya Piryns (Groen). Tot een gemengd huwelijk is het in dit geval evenwel niet gekomen. Tom Meeuws koos voor zijn gezin, en de affaire eindigde in tranen en bitterheid. Intussen staan we drie jaar verder en mag worden aangenomen dat de wonden zijn geheeld. Maar waarom zat Vlaanderen zich enkele weken geleden massaal in deze lang geklasseerde affaire te verkneukelen? Dat, lieve lezers, heeft alles te maken met de verkiezingsstrijd die in Antwerpen uitzonderlijk vroeg en met ongemene hevigheid is losgebarsten. De spaak gelopen romance kreeg immers een nieuwe dimensie toen in oktober 2016 een zekere Tom Meeuws tot voorzitter van… de Antwerpse SP.A werd verkozen. Geen sinecure, zoveel is zeker. Sinds Bart De Wever in 2012 een einde maakte aan decennialang rood bestuur in de havenstad, zijn de socialisten er door een diep dal gegaan. Nieuwkomer Meeuws echter wist de rangen te sluiten en de leegloop te stelpen. Wat meer is: hij stond aan de wieg van Samen, een progressief kartel van SP.A, Groen en onafhankelijken dat in oktober vorig jaar werd gelanceerd met de uitdrukkelijke ambitie Bart De Wever uit het stadhuis te verdrijven. Sindsdien vliegt de modder in dikke klodders heen en weer aan de Scheldekade.  

Soms komt modder als een boemerang in het gezicht van de afzender terecht. Tom Meeuws weet er alles van. Zijn kritiek op de zogenaamde ‘paaitaks’ leek een voltreffer.  Het neologisme slaat op een compensatieregeling voor afwijkingen van stedenbouwkundige voorschriften, zoals beperkingen van het aantal verdiepingen of parkeerplaatsen bij nieuwbouw. Op maat geschreven van bevriende projectontwikkelaars,  poneerde oppositieleider Meeuws. De kritiek kwam des te harder aan nadat stiekem gefilmde beelden werden gelekt van een etentje in het Antwerpse sterrenrestaurant ’t Fornuis. Te zien viel hoe burgemeester De Wever en het quasi voltallige schepencollege present tekenden voor het verjaardagsfeest van vastgoedmagnaat Erik Van der Paal, een sleutelfiguur in verschillende omstreden projecten die overigens niet alleen in Antwerpen te situeren vallen. Onder de genodigden bevonden zich volgens de verdekt opgestelde correspondent van nieuwssite Apache ook Alain Mathot (PS) en diens discrete maar machtige partijgenoot Luc Joris.

De insinuatie van belangenvermenging deed Bart De Wever heel even zijn legendarische koelbloedigheid verliezen. Zichtbaar aangedaan, maar innerlijk kokend van woede, weerlegde hij de ‘laag-bij-de-grondse’ verdachtmakingen. De Cola Zero die hij op het feestje had gedronken, behoort nu al tot het immateriële erfgoed van de Antwerpse politiek.  Lang duurde de vreugde bij oppositiekartel Samen niet. Een nieuw lek, dit keer van een door Meeuws zelf verzonden WhatsApp-bericht, deed de kansen keren. Bleek dat hij zelf, in de hoedanigheid van privé-vastgoedconsultant, ook wel eens een vorkje was gaan steken met Erik Van der Paal, meer bepaald in ’t Fornuis. Na die onthulling bleven de lijken uit de kast vallen. Meeuws werd in  2015 wegens boekhoudkundige onregelmatigheden ontslagen door openbare vervoersmaatschappij De Lijn waar hij destijds als regiodirecteur Antwerpen werkte. Het ontslag werd via een dading geregeld, inclusief zwijgplicht voor alle betrokken partijen. Die clausule kon niet verhinderen dat alle smeuïge details wekenlang breed werden uitgesmeerd in de pers. Velen verdenken Mark De Scheemaecker als bron van de aanhoudende lekken, de gewezen spoorbaas zit tenslotte namens de N-VA in de raad van bestuur van De Lijn. Wie het ook heeft gedaan, het effect was verwoestend. Het met veel poeha aangekondigde oppositiekartel Samen stortte al na twee maanden als een kaartenhuis in. Groen en SP.A hengelen straks afzonderlijk naar de stem van de progressieve kiezer. Meeuws blijft vooralsnog Antwerps SP.A-voorzitter, maar voor de rol van lijsttrekker moet hij passen. 14 oktober is nog lang, de kans op verdere beschadiging te groot.

Liesbeth Homans hield zich gedeisd tijdens deze vuile oorlog . Waarom zou ze zich ook moeien? In 2014 had ze Antwerpen verruild voor Vlaanderen. Haar takenpakket was er niet kleiner op geworden. Viceminister-president Homans gaat in de Vlaamse regering over  _ even diep ademhalen _ Binnenlands Bestuur, Wonen, Bestuurszaken, Inburgering, Sociale Economie, Armoedebestrijding en Gelijke Kansen. Dat ze alsnog werd meegesleurd in de Antwerpse draaikolk, komt door een artikel op Knack.be waarin een opvallend verband werd gelegd: de verbeten en erg persoonlijke campagne tegen Tom Meeuws kan niet los worden gezien van zijn afgesprongen relatie met Homans. Knack citeerde een anonieme maar hooggeplaatste partijbron. Homans had zwaar geleden onder de breuk, verklapte de bron. En dat de partijtop had gezworen Meeuws politiek kapot te maken voor wat hij ‘hun’ Liesbeth had aangedaan. De theorie is omstreden. Ook zonder gebroken harten ontbrak het De Wever en co niet aan wraakmotieven, werd her en der tegengeworpen. De revelatie deed in Vlaanderen een pittig debat ontbranden over politiek en privacy, compleet met voorspelbare verwijzingen naar ‘Et Alors?’, het legendarisch antwoord dat François Mitterand gaf toen hij op het bestaan van een buitenechtelijke dochter werd gewezen. Homans, die verkoos om niet met Wilfried te praten, reageerde al bij al zuinig. Ze betreurde het oprakelen van de privé-affaire, en deed de politieke relevantie af als onzin. ‘Liesbeth is er sereen onder gebleven’, zegt een Antwerpse N-VA-insider. ‘De onthulling kwam dan ook niet echt als verrassing. Dit hing haar als een zwaard van Damocles boven het hoofd, sinds de dag dat Tom Meeuws tot Antwerps SP.A-voorzitter werd verkozen’.

Of het echt een rol heeft gespeeld in Meeuws déconfiture laten we in het midden. Feit is dat Liesbeth Homans een absolute vertrouweling is van Bart De Wever. De vriendschap dateert uit hun Antwerpse studententijd. Beiden kozen voor geschiedenis, maar gezien het leeftijdsverschil van drie jaar werd het contact niet in de aula gelegd. ‘In die tijd kon je in Antwerpen alleen de kandidaturen geschiedenis volgen’, zegt Trends-journalist Alain Mouton. ‘Voor de licenties trokken de meeste studenten naar Leuven. Daar heb ik Bart De Wever zelf leren kennen. Niet als student, maar als lid van het Katholiek Vlaamse Hoogstudentenverbond (KVHV). De Wever was hoofdredacteur van het KVHV-blad Ons Leven. Ik ben hem opgevolgd toen hij naar Antwerpen terugkeerde om zijn thesis over de geschiedenis van de Volksunie te schrijven. In dat jaar heeft hij Homans leren kennen, via KVHV-Antwerpen’. Er is al veel gezegd en geschreven over de rol van de rechtste, katholieke en flamingantische studentenclub als kweekvijver voor de politieke elite in Vlaanderen. Geen mythe, weet Alain Mouton. ‘Kijk naar De Wevers entourage’, zegt hij. ‘Je vindt er figuren zoals Piet De Zaeger, de machtige algemeen directeur van de N-VA. Of de Antwerpse schepenen Koen Kennis en Fons Duchateau, intieme vrienden van de burgemeester.  Allemaal anciens van het KVHV, allemaal N-VA’ers van het eerste uur. Net zoals Liesbeth Homans, ze hoort echt wel tot het selecte kransje van BDW-getrouwen’.

De N-VA werd in 2001 opgericht. Een jaar eerder was Homans als kabinetsmedewerker bij Vlaams minister Johan Sauwens aan de slag gegaan, toen nog lid van de Volksunie. Na het uiteenspatten van de Vlaams-nationale oerpartij, koos ze net als Bart De Wever partij voor de harde nationalistische lijn van Geert Bourgeois. Het belette haar niet om verder te werken als cabinettard onder Paul Van Grembergen, adept van het links-liberale Spirit dat bij de boedelscheiding de bovenhand had gehaald. In 2006 maakte ze haar debuut als mandataris in de Antwerpse provincieraad, die ze drie jaar later voor het Vlaams parlement inruilde. Bij de buitenwacht bleef ze onbekend, in tegenstelling tot jeugdvriend BDW die dank zij het immens populaire spelprogramma De Slimste Mens ter Wereld een fenomeen is geworden. ‘Ik kende haar nauwelijks’, bekent een Antwerps journalist die zijn naam liever niet prijs geeft. ‘Pas in 2012 is ze op de radar verschenen. Nadien is het snel gegaan’. Ook Vlaanderen leerde haar kennen. Liesbeth Homans, dat was de grote blonde vrouw die Bart De Wever als een schaduw volgde tijdens zijn beruchte overwinningsmars door Antwerpen, een epische tocht begeleid door de kreet ‘ ‘t Stadhuis is van ons’. De N-VA-insider kan het beeld perfect duiden. ‘Homans is niet geparachuteerd, zoals vaak wordt beweerd’, zegt hij. ‘Haar eerste stappen in de politiek heeft ze op eigen houtje gezet. Maar haar bliksemcarrière heeft ze wel aan Bart De Wever te danken. Ze is letterlijk in zijn slipstream opgeklommen’.

Bekendheid ontleent Wilrijk vooral aan de Ikea-vestiging, al mag de cohabitatie van een verbrandingsoven en een academisch ziekenhuis ook markant worden genoemd.

Er zijn raakvlakken tussen beiden. De Wever is de zoon van een spoorwegarbeider uit Mortsel die met hard werk en een goed stel hersens mijlpalen heeft verzet, eerst in de academische wereld en daarna in de politiek. Homans van haar kant is geboren, getogen en nog altijd woonachtig in Wilrijk, een slaperige fusiegemeente van Groot Antwerpen die door de A12 doormidden wordt gesneden. Bekendheid ontleent Wilrijk vooral aan de Ikea-vestiging, al mag de cohabitatie van een verbrandingsoven en een academisch ziekenhuis ook markant worden genoemd. Qua sociale mobiliteit geeft Homans haar partijvoorzitter het nakijken. In Kroost, een reeks met indringende portretten van Bekende Vlamingen ofte BV’s op de commerciële zender Vier, schetste ze een haast Dickensiaans beeld van haar jeugd. Als middelste van drie dochters was er thuis weinig overschot. Moeder werkte zich uit de naad nadat haar man zijn gezin in de steek had gelaten, zonder veel wakker te liggen van alimentatieplichten. Aan merkkledij of andere luxe werd niet gedaan, reizen deden ze alleen in gedachten.  Liesbeth was twaalf op het moment van de echtbreuk, een rijzig blond meisje dat op hoog niveau baskette. De clubstage in Berlijn moest ze echter missen, geen geld voor. Dat zou haar niet meer overkomen. Vanaf haar vijftiende rijgt ze de studentenjobs aan elkaar, de ene al zwaarder of smeriger dan de andere. Nee, het was niet altijd even aangenaam om in operatiekamers tussen twee ingrepen door het bloed van de vloer te schrobben. Maar, zo herhaalde ze een mantra die ook in andere interviews opduikt, die ervaringen hadden haar alleen maar sterker gemaakt. Dag Allemaal, een populair weekblad dat wel eens vaker het voorrecht van exclusieve interviews met N-VA-toppers krijgt, borstelde enkele jaren geleden een erg sympathiek portret. Zelfs de chef van de Delhaize in Wilrijk mocht terugblikken op de energieke werkstudente die het tot minister had geschopt. Altijd vriendelijk en collegiaal, op zaterdag klopte ze extra lange dagen aan de kassa zodat collega’s met kinderen vroeger naar huis konden.

Volgens sommige bronnen ligt het miserabilisme er wat dik op. Dat ze haar vader na de echtscheiding haast nooit meer heeft gezien? Na de uitzending in Kroost liepen bij het televisieblad Humo verontwaardigde reacties met afwijkende versies binnen. Homans was tijdens haar studies haast letterlijk gaan inwonen bij haar vader, in hetzelfde flatgebouw waar hij met zijn toenmalige partner een appartement betrok. Geen loze bewering, want de afzender was niemand minder dan die ex-partner van Georges Homans. De verfoeide vader klom zelf in de pen om zijn ergernis te ventileren. Zijn  beroemde dochter moest maar eens ophouden met het rondstrooien van leugens over zijn persoon. Los van deze familievete: het mag duidelijk zijn dat Liesbeth Homans niet met een gouden lepel in de mond werd geboren. Maar dat ze haar bescheiden afkomst uitbuit om een asociaal beleid te legitimeren? Dat is wat Jan Vranken in 2014 in zijn boek ‘Thatcher aan de Schelde’ betoogde.  De auteur, socioloog aan de Universiteit Antwerpen, specialist armoedebeleid, had zijn moment goed gekozen. ‘De Vlaamse verkiezingen stonden voor de deur’, zegt hij. ‘De N-VA wilde uitpakken met Homans die als schepen een sociaal afbraakbeleid voerde. Antwerpen werd een laboratorium genoemd, dezelfde politiek zou over heel Vlaanderen worden uitgerold. Dat is helaas ook gebeurd, met dezelfde regisseur aan de knoppen. Homans heeft in Vlaanderen alle sociale hefbomen in handen, maar ze doet er niets mee. Integendeel, ze voert een oorlog tegen het middenveld, schrapt subsidies, doekt vzw’s op en intimideert kritische stemmen. In het veld leeft het idee dat ze niet eens in gelijke kansen of armoedebestrijding gelooft. Ik lig mee aan de basis van het Jaarboek Armoede en Sociale Uitsluiting, een gezaghebbend beleidsinstrument. Haar voorgangers stonden erop de presentatie van ieder nieuw rapport persoonlijk bij te wonen. Homans daarentegen hebben we nog nooit gezien, ze stuurt zelfs geen kabinetsmedewerker’.  

Wat Vranken op de kast jaagt: het riedeltje van de bescheiden jeugd waarmee Homans haar beleid verdedigt. ‘Als zoon van een mijnwerker weet ik wat sociale mobiliteit betekent’, zegt hij. ‘Ik heb dan ook respect voor het parcours dat ze heeft afgelegd. Maar uit eigen ervaring weet ik dat zo’n succes nooit uitsluitend aan persoonlijke verdiensten kan worden toegeschreven. Zonder bevlogen leerkrachten, verstandig CLB-advies (=PMS), studiebeurzen en een portie geluk kom je er niet. Dat is wat ik politici zoals Homans kwalijk neem: ze ontkennen de emanciperende rol die de sociale welvaartstaat in hun opgang heeft gespeeld. Erger nog, ze dissen een meritocratisch verhaal op om diezelfde sociale welvaartstaat uit te kleden’.

“Ze heeft uiteraard mediatraining gevolgd, maar in haar geval heeft dat niet gepakt.  Ze is altijd scherp en prikkelbaar”

Carl Devos, politicoloog aan de Universiteit Gent, veelgevraagd Wetstraat-watcher in de Vlaamse media, haalt er een Angelsaksische term bij: compassionate conservatism, een politieke doctrine die onder meer door de Amerikaanse president Georges Bush jr. en de Britse regering Cameron werd bedreven. In een notendop komt het erop neer dat armen zichzelf met de zegeningen van de vrije markt moeten zien op te werken. Voor de overheid is uitsluitend een faciliterende rol weggelegd. ‘Met haar levensverhaal is Liesbeth Homans zowat de belichaming van die stroming’, zegt Devos. ‘Niet rekenen op de overheid, je lot in eigen handen nemen, dat is ook waar Theodore Dalrymple, de huisideoloog van de N-VA en het idool van Bart De Wever, voortdurend op hamert’. Zelf verpakt Homans het anders. ‘Ik voer een sociaal beleid zonder socialisme’,  luidt een van haar betere oneliners. ‘En dat klopt ook’, zegt de Antwerpse N-VA-insider. ‘Neem nu de beslissing om de looptijd van sociale huurcontracten te beperken. Asociaal, roepen haar tegenstanders. Maar waarom heeft iemand op zijn veertigste nog recht op een sociale woning als hij intussen al lang de middelen heeft om op de privémarkt te huren of te kopen? Dit is gewoon een verstandige maatregel om de wachtlijsten in de sociale huisvesting te verkleinen’. Volgens de Insider kampt Homans vooral met een perceptieprobleem. Haar beleid is verrassend pragmatisch, maar door haar botte communicatiestijl gaat die nuance verloren. Dat kan ook worden beweerd van de federale N-VA-ministers Jan Jambon en Theo Francken. ‘Maar daar zit een electorale strategie achter’, zegt de Insider. ‘De harde communicatie is bedoeld om de rechtervleugel te paaien. Bij Homans is het geen strategie maar onhandigheid. Ze heeft uiteraard mediatraining gevolgd, maar in haar geval heeft dat niet gepakt.  Ze is altijd scherp en prikkelbaar. Als ze kritiek krijgt, kan ze fel van zich afbijten. Niet altijd even slim,  maar ze is nu eenmaal een straatvechter’.

De Anonieme Antwerpse Journalist heeft het mogen ervaren. ‘Als je een artikel over haar schreef, moest je niet verbaasd zijn als je de volgende ochtend uit je bed werd gebeld. Dat was Liesbeth, ze aarzelde niet om journalisten persoonlijk de mantel uit te vegen als ze iets hadden geschreven dat haar niet beviel’. Ook in middenveldorganisaties is de wrok van Homans een bekend en geducht fenomeen. Unia, het Interfederaal Gelijkekansencentrum, is een van haar favoriete schietschijven. Geen wonder als je bedenkt dat Homans zich in 2013 in De Standaard liet ontvallen dat racisme een relatief begrip is. De uitspraak blijft haar achtervolgen, en iedere poging tot duiding maakt het misverstand erger. Ja, racisme en discriminatie zijn laakbaar en moeten worden aangepakt. Maar als je op de tram een allochtoon met aandrang vraagt zijn voeten van de bank te halen, is dat dan ook racisme? Waarna doorgaans een betoog volgt over integratie als een verhaal van rechten en plichten. Over allochtonen die, bijgetreden door Groen en Rood, racisme en xenofobie als excuus voor eigen falen gebruiken. En over Unia, dat beter wat meer aandacht zou besteden aan andere vormen van discriminatie, tegen LGBT’s of gehandicapten bijvoorbeeld.

Er zijn al slachtoffers gevallen. In april 2014 werd Alona Lyubayeva voorgesteld als allereerste Vlaams diversiteitsambtenaar. Haar opdracht: ervoor zorgen dat de Vlaamse ambtenarij op alle niveaus een afspiegeling van de superdiverse maatschappij vormt.  Lyubayeva, zelf van Oekraïense oorsprong, werd nog onder de vorige Vlaamse regering Peeters 2 aangeworven, nota bene door N-VA-minister van bestuurszaken Geert Bourgeois. Het duurde niet lang of de Diversiteitsambtenaar, niet op haar mondje gevallen en erg gesteld op haar onafhankelijkheid, botste frontaal met haar nieuwe voogdijminister. Een radio-interview over de scheve genderbalans binnen de Vlaamse ambtenarij leidde vorig jaar tot haar ontslag. Lyubayeva, die haar ontslag voor de arbeidsrechtbank aanvecht, kan geen goed woord kwijt over Homans. Een groot ego, lange tenen en een totaal gebrek aan visie, zo vat ze het aan de telefoon samen.  

Wat in de opsomming ontbreekt: Liesbeth Homans is een stemmenkanon. In 2014 ging ze als Antwerps lijsttrekker een rechtstreeks duel aan met Kris Peeters (CD&V). Het werd een eclatant succes: met 163.502 voorkeurstemmen liet ze de uittredende minister-president een straatlengte achter zich. Ondanks de monsterscore werd ze geen minister-president, een scenario waar tijdens de campagne nochtans druk op werd gespeculeerd. Zo druk zelfs dat Geert Bourgeois tijdens een interview in De Standaard de puntjes op de i zette. Als stichter en oud-strijder van de N-VA kwam het leiderschap van de volgende regering hem en niemand anders toe. ‘Liesbeth heeft daar nooit echt op gerekend’, zegt de insider. ‘Het is Bart De Wever die dat scenario heeft gelanceerd. Een briljante zet in de verkiezingsstrijd: als kandidaat-minister-president, de eerste vrouw bovendien in die functie, kon ze zich veel beter profileren tegen Kris Peeters’.

Carl Devos gaat nog een stap verder. Bourgeois was in 2014 incontournable, maar Homans werd als wissel op de toekomst gezien. Het viceminister-presidentschap en de indrukwekkende ministerportefeuille vielen haar niet zomaar in de schoot. Bourgeois I zou de antichambre worden, na 2019 volgt de consecratie tot numero uno in de Vlaamse regering. Dat scenario is intussen van de tafel verdwenen. ‘Homans heeft de verwachtingen niet ingelost’, zegt Devos. ‘Ze heeft te veel hooi op haar vork genomen. Als schepen lukte het haar nog om al die verschillende bevoegdheden te combineren. Maar Homans heeft ondervonden dat besturen op Vlaams niveau een stuk ingewikkelder is. (lacht) Wellicht een harde les voor iemand uit Antwerpen, een stad waar ze de rest van Vlaanderen vaak ‘de parking’ noemen. Teken aan de wand: ondanks al haar bevoegdheden kom ze in de regering Bourgeois I weinig uit de verf. Wat een verschil met Jan Jambon of Theo Francken die samen zowat het imago van de federale regering bepalen. Homans is zelfs minder zichtbaar dan Ben Weyts die een veel kleinere portefeuille beheert. Het verschil: Weyts zit als Vlaams minister van Verkeer en Dierenwelzijn voortdurend in de media met een of ander leuk ideetje.

“In het stadhuis gold een algemeen rookverbod, maar Homans trok zich daar niks van aan. Iedereen wist dat in haar kabinet kon gepaft worden, ze gaf zelf het voorbeeld”

De media, het hoge woord is er uit. Homans houdt niet van de media, ook al omdat ze denkt dat de media niet van haar houden. Op YouTube circuleert een verhelderend televisiemoment. Homans te gast in een typisch praatprogramma, aan een ronde tafel met een bont gezelschap dat over koetjes en kalfjes praat. Een van de panelleden, een acteur uit de razend populaire soap Thuis, trakteert de kijkers op een staaltje dieptepsychologie. De minister, zo constateerde hij tijdens de rechtstreekse uitzending, worstelt met een imagoprobleem. En hij wist ook waarom: omdat ze nu eenmaal een zuur gezicht trekt. U kunt daar niks aan doen, toeterde de acteur, het ligt aan uw mondhoeken. De toevoeging dat hij haar achter de coulissen van de studio als een warme, charmante vrouw had leren kennen, kwam als een doekje voor het bloeden. Je ziet Liesbeth Homans sterven op haar stoel.

In Amerika spreken ze van a resting bitch face, een fenomeen met een uitgesproken misogyne ondertoon. ‘Liesbeth is helemaal niet zuur’,  zegt  de Insider. ‘Integendeel, ze heeft veel humor en is heel attent voor haar medewerkers’. Op haar kabinet wordt niet alleen hard gewerkt en gelachen, weet journalist X. uit haar Antwerpse periode. ‘In het stadhuis gold een algemeen rookverbod, maar Homans trok zich daar niks van aan. Iedereen wist dat in haar kabinet kon gepaft worden, ze gaf zelf het voorbeeld. En inderdaad, er werd ook niet op een fles cava gekeken’. Geruchten over een chronisch drankprobleem lopen al jaren. Ze worden gevoed door een ongelukkig televisieoptreden dat een internet-hit blijft. In 2016 mocht Homans bij VTM de hoofdprijs uitreiken tijdens de Nacht van de Televisiesterren. Ze kweet zich dapper van haar ceremoniële taak, maar kreeg gaandeweg steeds meer moeite met lettergrepen en s-klanken. Iets te veel Duvel gedronken tijdens het lange wachten, zou ze achteraf sportief toegeven. Genant, zeker omdat partijvoorzitter De Wever enkele dagen eerder het overdreven alcoholgebruik in de vaderlandse politiek had gehekeld.

Er wordt veel over hun relatie gespeculeerd. Homans zou uit de gratie van De Wever zijn gevallen. ‘Overdreven’, zegt de Insider. ‘Ze bellen en zien elkaar nog. Minder vaak dan vroeger, maar dat is onvermijdelijk. Zij zit in Brussel, hij in Antwerpen. Toegegeven, ook persoonlijk zijn ze wat uit elkaar gegroeid. Homans en De Wever gingen vroeger samen pinten pakken. Dat is gedaan sinds De Wever zich tot marathonman heeft ontpopt. Dat hij haar drankgebruik kwalijk neemt? Hij vindt het vast niet leuk. Maar laten we wel wezen: vergeleken met Bart De Wever is iedereen die nog maar in de buurt van een glas Cava komt een alcoholverslaafde’. Alain Mouton acht een breuk erg onwaarschijnlijk. ‘Bart De Wever is erg loyaal in zijn vriendschappen’, zegt de Trends-journalist. ‘Ik denk zelfs dat hij haar in bescherming neemt tegen de kritiek uit de eigen partij, want die is er wel degelijk’.

Carl Devos staat altijd klaar met een goede synthese. ‘Homans is niet meer de leading lady van de N-VA die ze in 2014 was’, zegt de Gentse politicoloog. ‘Toen was ze als vrouwelijk boegbeeld onaantastbaar, maar intussen heeft de partij alternatieven. Zuhal Demir, Valerie Van Peel, Annick De Ridder, er staan genoeg sterke vrouwen klaar. Maar dat betekent niet dat Homans’ rol is uitgespeeld. Kijk maar eens naar de beelden van de N-VA-gezinsdag van twee jaar geleden in pretpark Plopsaland. Wie stond er op het piratenschip naast de voorzitter met het waterkanon te schieten? Liesbeth Homans. Wees gerust, in een geoliede communicatiemachine zoals de N-VA wordt over dat soort beeldvormende details nagedacht’.  Bij de gemeenteraadsverkiezingen duwt Homans de Antwerpse N-VA-lijst. Een demotie volgens sommigen. Homans, zo gaat het narratief, wordt overvleugeld door de hyperambitieuze Annick De Ridder die als nummer twee na Bart De Wever op de lijst staat. ‘Foute analyse’, zegt Devos. ‘Lijstduwer is op 14 oktober een perfect eerbare plaats voor een Vlaams minister. Stel dat ze als nummer twee werd verkozen, dan was ze bijna verplicht een schepenmandaat te aanvaarden. Deze verkiezingen zijn een electorale test, de echte uitdaging volgt in 2019. Vlaams minister-president zie ik haar niet meer worden, haar prestatie tijdens deze legislatuur kun je bezwaarlijk een geslaagde sollicitatie noemen. Maar wees maar zeker dat de partij haar bij de Vlaamse verkiezingen ten volle zal uitspelen. Homans blijft tenslotte een stemmenkanon’.

Ondanks haar imagoprobleem en belabberde televisieoptredens? Of juist dankzij? De struikelende, stuntelende maar hardwerkende mens, de Vlaming mag zich daar graag in herkennen.  Ook dat is de grondstroom waarop de N-VA met volle vaart navigeert.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.